Trong cuộc đời, những ai gặp được những người thầy vĩ đại có thể khai sáng tâm trí hay thay đổi cuộc đời của họ là những người rất đỗi may mắn, vì không phải ai cũng có phước duyên được gặp những người thầy như vậy. Trong kiếp sống này, nhiều khi ngẫm lại, mình thấy rất may mắn khi gặp được 2 người thầy vĩ đại: một vị thầy trong đạo và một vị thầy trong đời. Vị thầy trong đời đó chính là giáo sư đáng kính – thầy Lê Tôn Hiến.
Mình biết đến thầy Hiến và trường Kinh Luân như một cái duyên được sắp đặt và an bài. Hồi năm 12, có lần từng đi một nhà sách ở Phan Thiết, mình đã mua 2 quyển “A Practical English Grammar for Vietnamese Learners” và “Tự Học Phiên Dịch”. Lên Sài Gòn học đại học, hành trang của mình mang theo là quyển sách Grammar của thầy, thi thoảng lôi ra đọc nhưng trình độ lúc đấy cũng chưa đủ hiểu nên cũng gấp sách lại để đó trong một góc. Mãi đến khi ra trường, lúc đó mới thi TOEIC xong, đang tính học lên IELTS nên mới tìm trung tâm để học, nhưng trung tâm nào cũng mắc quá, bất chợt lại lần giở quyển sách Grammar cũ. Lật ra phía sau có địa chỉ trường Kinh Luân, lên mạng search ra được website trường, rồi đi tới trường tìm hiểu, và bén duyên với trường cũng từ đó, là hồi năm 2015.
Chắc hẳn khi nghe nói đến trường Kinh Luân thì nhiều bạn chỉ mới nghe tên trường lần đầu, và hoàn toàn không biết sự tồn tại của trường giữa vô vàn branding names của các trung tâm tiếng Anh hiện nay. Bởi lẽ, điểm đặc biệt là trường Kinh Luân không có quảng cáo, không có chạy marketing, nhưng vẫn tồn tại sừng sững ở lòng Sài Gòn này được hơn 50 năm. Mỗi khi nghĩ tới trường Kinh Luân, mình hay nghĩ tới hình ảnh trường phù thủy Hogwarts trong thế giới Harry Potter, mà thầy Lê Tôn Hiến như cụ Dumbledore. Từng căn phòng, từng ngóc ngách nhỏ, từng bức ảnh treo trên tường, từng sự sắp đặt và an bài đều có một ý nghĩa mà phải nghe thầy giải thích, bạn mới đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Và Kinh Luân cũng là ngôi trường đầu tiên làm mình ngạc nhiên ở buổi học đầu tiên, khi báo hiệu giờ học kết thúc bằng một bản nhạc giao hưởng.
Những buổi học tiếng Anh với thầy Lê Tôn Hiến với mình phải nói là mỗi buổi được khai sáng về ngôn ngữ học để thấy được sự kì diệu của tiếng Anh nói riêng và ngôn từ nói chung, là những lần được thầy “lập trình” lại tư duy học tiếng Anh. Thế là, trường có bao nhiêu khóa học, thầy dạy bao nhiêu lớp, mình đều đăng ký học tất tần tật. Học từ năm 2015 đến nay là 2018, từ lớp basic lên đến lớp advance, và nay là đang theo học lớp dịch thuật thầy chỉ mới mở lần đầu tiên.
Với nhiều thế hệ học trò tại Kinh Luân, mà có nhiều lứa giờ đã thành bậc cha mẹ con cái đã trưởng thành, thầy Hiến như một vị cha già hiền từ, một vị thầy đáng kính, một kho tàng tri thức Đông Tây cổ kim quy tụ lại trong bộ não luôn rộng mở của thầy. Mặc dù đã định cư tại Mỹ cách đây mấy chục năm, giảng dạy cho các trường Đại học ở Mỹ, nhưng độ 10 năm gần đây, thầy quyết định trở về Việt Nam với niềm trăn trở được tiếp cận với thế hệ trẻ người Việt, giúp đỡ các em trong việc học ngôn ngữ và vươn xa ra thế giới. Rất nhiều lứa học trò của thầy giờ là du học sinh, đã thành công dân của nhiều quốc gia trên toàn thế giới.
Ngoài việc dạy ngôn ngữ, thầy còn định hướng cho học trò của mình những giá trị sống đẹp, sống đúng đắn qua khóa học có tên gọi “Life Values” (Giá Trị Sống) được tổ chức mỗi năm 1 lần, đến nay đã là khóa 12. Điểm đặc biệt là khóa học này Thầy dạy hoàn toàn miễn phí, chỉ dành cho học viên của trường, trong đó chia sẻ rất nhiều triết lý sống ý nghĩa và kỹ năng sống, mà mỗi năm học lại sẽ được ngộ thêm rất nhiều bài học mới. 2016, mình may mắn tham dự khóa đầu tiên và được trao chứng chỉ tham gia tích cực. 2017, mình vinh dự nằm trong đội ngũ trợ giảng để hỗ trợ cho khóa học diễn ra thành công tốt đẹp.
Đầu năm 2018 vừa rồi, trường Kinh Luân kỷ niệm 50 năm thành lập (1968-2018). Đó cũng là bữa tiệc cuối cùng thầy Hiến tham dự đông đảo cùng các thầy cô, phụ huynh và học trò của mình.
Hôm nay, nghe tin thầy đã mất vào sáng nay sau một giấc ngủ. Các học trò của thầy ai nấy đều bàng hoàng, không thể tin được mọi chuyện lại đến nhanh như vậy. Mới tuần trước mình đi học lớp dịch, trước khi nghỉ thầy còn bảo còn bài em Linh thầy vẫn chưa sửa. Ngày mai có lịch học với thầy, mà mọi thứ, bỗng chốc hóa thinh không.
Lễ tang của thầy, mình và một đứa em cũng học tại Kinh Luân đã được báo điềm và dự cảm từ nửa năm trước. Lúc đấy cả hai đều rất lo lắng, và chỉ mong thầy bình an cho đến lễ kỉ niệm của trường. Và giờ, mọi chuyện xảy ra như giấc mơ đã ứng nghiệm. Dù sao thì, thầy cũng đã ra đi bình an, và đã cống hiến trọn vẹn cuộc đời mình cho sự nghiệp giáo dục.
Điều mình tiếc nuối nhất là, thầy có rất nhiều tâm nguyện và nhiều công trình đang còn dang dở, như khóa dịch thuật thầy đang dạy cũng là một quyển sách thầy đang biên soạn. Và thầy vẫn còn bận lòng nhiều về nền giáo dục của nước nhà và lớp trẻ trong tương lai. Những ai, đang dạy và học tiếng Anh ở Việt Nam, nếu không biết qua công trình đồ sộ ở những bộ sách của thầy, quả thực là một sự thiếu sót rất lớn.
Khi có những dự cảm không lành từ nửa năm về trước, mỗi buổi đi học với thầy mình đều học hành nghiêm túc hơn và chăm chú lắng nghe hơn, vì biết đâu đó sẽ là buổi học cuối cùng được học với thầy. Nhắc đến thầy là phải nhắc đến hình ảnh của trường Kinh Luân, và nhắc đến trường là phải có hình bóng của thầy, như biểu tượng phượng hoàng bay cao trong logo của trường và ý nghĩa tên trường “Kinh luân khởi tâm thượng.”
Hình ảnh của thầy, luôn hiện diện trong tâm trí học trò là một người thầy tóc bạc luôn vận đồ trắng, áo trắng, quần trắng, giày trắng trong mỗi buổi học. Năm nay thầy đã gần 80 tuổi mà đôi mắt vẫn rất tinh anh, trí nhớ vẫn rất rốt, và tâm còn sáng ngời.
Khi ra đi, thầy để lại một kho tàng, mà mình như kẻ mới đứng mấp mé ở ngoài cửa kho tàng ấy.
Có 2 câu dạy của thầy từ khóa Life Values 12 mà mình rất tâm đắc:
“Muốn đi xa thì đừng mang nặng
Muốn bay cao phải vứt bỏ rất nhiều.”
Và xin trích một câu trong bản nhạc “Vòng tay nhân ái” thầy soạn: “Sống cho đẹp là đích thanh cao.”
Xin gửi lời tri ân đến thầy Lê Tôn Hiến.
Mình cũng từng có cơ hội học với thầy 2 khóa tiếng Anh. Thầy thực sự là một người thầy đáng kính.