Mình biết Ex Machina khi làm sub cho một video về AI (Artificial Intelligence) – trí thông minh nhân tạo. Note phim này để dành xem nhưng chưa có dịp, mãi tới hôm nay thấy Facebook một anh influencer share phim này nên nổi hứng tìm xem.
Nói sơ một chút về AI – đây là tương lai của nhân loại mà các tập đoàn hàng đầu thế giới như Facebook, Google đang đầu tư nghiên cứu. Trí thông minh nhân tạo hiểu như là các loại robot có ý thức, có khả năng tư duy độc lập và suy nghĩ như con người với bộ não thông minh vượt trội. Nếu ai lúc bé đã từng đọc Đôrêmon và thế giới tương lai sẽ hình dung được trí thông minh nhân tạo là như thế nào.
Caleb là một chàng lập trình viên trẻ tuổi, làm việc cho công ty công nghệ nổi tiếng Blue Book. Trong một cuộc thi ở công ty, anh đã chiến thắng trò chơi bốc thăm và được giải thưởng là một tuần tu nghiệp do chính tổng giám đốc Nathan tài trợ. Khi Caleb tìm đến nơi, đó là một ngôi nhà thông minh được thiết kế đặc biệt nằm giữa rừng sâu. Ở đây, anh được Nathan mời tham gia một thí nghiệm độc nhất vô nhị trong lịch sử tiến hóa của loài người, đó là việc tham gia bài test Turing – bài test kiểm tra trí thông minh của một con robot. Và Eva là một robot nữ do Nathan thiết kế ứng dụng công nghệ trí thông minh nhân tạo, có thể suy nghĩ và nói chuyện như một cô gái bình thường.
Lần lượt mỗi ngày, Caleb sẽ có một buổi gặp mặt để trò chuyện với Eva, tất nhiên qua một lớp màn kính chứ không được gặp trực tiếp. Điều kỳ lạ là ở tòa nhà hay xảy ra tình trạng mất điện đột ngột, trong thời gian mất điện Eva tiết lộ những bí mật mà khi có camera theo dõi cô không dám nói. Eva khuyên Caleb đừng nên tin vào những điều Nathan nói và tất cả chỉ là dối trá.
Giữa Caleb và Eva dần dà nảy sinh tình cảm nam nữ và anh quyết định giải cứu cô ra khỏi ngôi nhà nhưng không lường trước được hậu quả khủng khiếp Eva có thể gây ra khi cô trốn ra được bên ngoài.
Ex Machine có thể nói là một sự dự báo cũng như cảnh báo về tương lai của nhân loại khi đối diện với AI. Bạn cứ thử tưởng tượng, khi một con robot có suy nghĩ như con người thì cách hành xử của chúng sẽ như thế nào? Chúng có cam chịu sự áp bức và giam giữ như một con thú trong phòng kín hay không?
Ở đầu phim, Caleb từng nói với Nathan một câu: “Nếu anh có thể chế tạo cỗ máy có trí thông minh nhân tạo, thì đó không phải là lịch sử nhân loại nữa, mà là lịch sử của thánh thần”. Câu nói của Caleb là một điều rất đáng suy ngẫm về AI, như trong “Thần thoại Hy Lạp”, các vị thần tạo ra con người từ các phần trên cơ thể, như trong “Kinh thánh” thì Adam và Eva được tạo thành từ xương sườn của Thượng Đế. Trong Ex Machine, robot cũng có tên Eva như ví von với thủy tổ của con người (vai Eva do chị đóng vai cô vợ trong “The Danish girl” đóng). Nếu anh tạo ra được một cỗ máy có trí thông minh như con người, thì anh chẳng khác nào như Thượng Đế rồi còn gì.
Và khi con người làm trái quy luật tự nhiên, hậu quả xảy ra trong tương lai có thể sẽ vô cùng to lớn. Đây là một điều giới khoa học gia chưa ai đoán định được, nhưng nó không còn là câu hỏi “Nếu” (If) hay không mà là “Khi nào” (When) chúng sẽ xảy ra.