Ngẫm - Nghĩ - Ngộ Viết

Sống tối giản trên mạng

Khi cuộc sống trở nên phức tạp, người ta lại tìm về những điều tối giản để “sống đơn giản cho đời thanh thản” hơn. Khái niệm “sống tối giản” (minimalism) trong một vài năm gần đây không còn quá xa lạ với giới trẻ Việt, và dường như đã trở thành một lối sống mới đang rất thịnh hành từ Á Đông cho đến Tây phương.

Khi tiếp cận lối sống tối giản, đa số chỉ mới dừng lại ở việc dọn dẹp đời sống vật chất, vứt bỏ đồ đạc không dùng, hạn chế việc mua sắm và tích trữ đồ đạc, hay cao hơn một bậc là dọn dẹp tâm trí của mình cho gọn gàng. Nhưng khoan đã, bạn chỉ mới đang dọn dẹp đời sống thực của mình, còn đời sống ảo thì sao?

Nếu là dân công sở hoặc không phải dân công sở nhưng làm việc thường xuyên trên máy tính, thì ít nhất bạn phải dành 8 tiếng mỗi ngày trên máy tính (hay trên mạng). Rời khỏi công sở, về đến nhà, bạn lại tiếp tục ngồi vào máy tính cá nhân ở nhà đấy thôi để ngao du trên mạng. Và khi rời khỏi máy tính an vị trên giường ngủ, tay bạn vẫn đang còn lướt màn hình trên chiếc smartphone kia kìa. Thử ngẫm mà xem, tuy nói rằng cuộc sống là thực nhưng trong 24 giờ mỗi ngày, bạn dành hết bao nhiêu thời gian cho đời sống ảo? Bao nhiêu thời gian còn lại hiện hữu trong đời sống thực và những tương tác ngoài đời thực?

Dọn dẹp sạch sẽ một căn phòng, bạn sẽ cảm thấy đi lại cũng nhẹ nhàng thư thái hơn. Dọn dẹp gọn ghẽ một chiếc giường, bạn đi vào giấc ngủ cũng dễ dàng hơn. Dọn dẹp đẹp đẽ bàn làm việc, bạn bắt đầu một ngày mới nơi công sở cũng nhiều cảm hứng hơn. Từ từ, nãy giờ tôi và bạn vẫn còn đang ở ranh giới đời sống thực, chứ chưa đi vào đời sống ảo đâu.

Có bao giờ…

… bạn thấy nổi điên khi muốn tìm một file tài liệu đã lưu trong máy tính nhưng tìm hoài không thấy thấy thấy thấy để thấy cái mình muốn tìm ấy ấy ấy ấy (nhại theo nhạc của Min – “Tìm”).

… bạn thấy nổi quạu khi muốn tìm lại một cũ email cũ nhưng như bơi giữa mớ hổ lốn trong trăm vạn email người dưng làm sao gặp một email người quen?

… bạn thấy nổi khùng khi muốn mở một cái app trên smartphone nhưng phải lướt tám chục lần trên màn hình để tìm ra vị trí nó ở đâu.

Đó đều là những dấu hiệu cảnh báo đời sống ảo của bạn đang loạn lạc, phức tạp, rối rắm, thừa thãi, hỗn độn, lộn xộn xí ngầu và đã đến lúc thích hợp để bắt đầu dọn dẹp lại để thực hành phương châm sống tối giản trên mạng.

Sau đây là một vài tips, và vài câu chuyện liên quan:

1. Dọn dẹp máy tính:

Hồi còn là sinh viên, tôi là Trưởng ban IT của một CLB truyền thông. Có một lần training cho thành viên của CLB, khi hướng dẫn thao tác kỹ thuật trên máy tính của một bạn trong team, tôi khá bất ngờ khi thấy đằng sau một anh chàng trông cũng bụi bặm và phóng khoáng lại là một cái máy tính được dọn dẹp chỉn chu đến từng… nanomet.

Ngoài màn hình laptop của bạn, không có một shortcut icon (biểu tượng phím tắt) nào thừa thãi mà chỉ để vài cái thường xuyên dùng (thời điểm đó mới nhất đang là Window 7 nha). Bên trong các ổ đĩa, các thư mục chính số lượng cũng chỉ dưới 10 cái, trong đó các thư mục được đặt tên theo quy chuẩn riêng và nhóm tài liệu cụm nào nằm ở cụm đó chứ không có vụ mở một cái folder lên là thấy cả nùi file lung tung beng. Ngay cả việc đặt tên file tài liệu bạn cũng đặt tên theo quy chuẩn nên muốn tìm cái nào bạn chỉ cần vào đúng folder trong tích tắc là tìm ra. Nếu phải vẽ cấu trúc sơ đồ của bạn lên một sơ đồ hình cây thì chắc nó sẽ là một cái cây có bộ rễ rất chắc chắn và cân đối.

Khi đi làm ở môi trường thực tế, tôi thấy có nhiều bạn khi tải hay lưu tài liệu về máy, họ không lưu theo bất kỳ quy chuẩn nào. Có người thì lưu đầy tràn ngoài màn hình laptop, có người cứ để chất thành núi trong mục Download hay copy rồi quăng đại vào folder nào đấy. Đến lúc cần tìm một file, tìm mỏi mòn không nhớ đã lưu ở đâu, và phải “triệu hồi” lại ký ức và truy nguyên nguồn gốc cái file để đi tải lại. Cái công cuộc ấy rất hại não và cũng tốn rất nhiều thời gian, thay vì thời gian để làm nhiều chuyện khác có ích lợi hơn cho sự nghiệp của bạn thì có những người dành cả thanh xuân chốn văn phòng để đi tìm một cái file. Cha mẹ ơi.

Tip:

  • Mỗi ổ đĩa một vai trò, chỉ nên giới hạn tầm 10 folder chính ngoài ổ đĩa chính. Ổ C không lưu tài liệu quan trọng.
  • Mỗi folder mẹ là một chủ đề lớn, trong đó chứa các folder con liên quan. Đừng cho các folder ngoại tình thông dâm với nhau.
  • Trong mỗi folder con, file loại nào thì đi theo folder loại đó. VD: Folder mẹ “Project X” thì sẽ có folder con “Hình ảnh” chứa file hình, folder con “Tài liệu” chứa file Word, PDF.

2. Dọn dẹp điện thoại:

Từ ngày sử dụng smartphone và biết đến thế giới diệu kỳ của app, cứ thấy app nào hay ho tôi cũng tải về dùng vài bữa rồi để đó. Lúc muốn đọc tin tức tiếng Anh thì tải một lèo mấy app liên quan, lúc muốn học tiếng Anh cũng tải một loạt app luyện IETLS, Listening, Phát âm các kiểu. Dần dà, cái điện thoại một ngày nào đó tưởng mình là laptop (nó còn không nghĩ nó là cái điện thoại nữa luôn).

Sau những bận muốn tìm một cái app đơn giản như Youtube hay Ghi chú, tôi thường phải dùng đến tính năng search và đánh tên cái app vào chứ không thể nào căng đôi mắt biếc ra để đi tìm. Đến một ngày đẹp trời, tôi quyết định xử đẹp tám chục cái app đã cài, tới lúc ngồi gỡ cài đặt từng cái mới phát hiện có những thể loại app tải 1 lần rồi để đó cả năm không xài luôn, và những cái app tào lao bí đao không biết đã nghĩ gì ngay khi tải nó. Giờ, giao diện chính màn hình smartphone tôi chỉ để lại những app thường xuyên dùng nhất.

Tip này cũng áp dụng đối với cả laptop (nên xuống đây mới nói chứ không nói ở trên) để gỡ cài đặt những phần mềm tám chục năm không xài và xóa luôn cả những file tám trăm năm không dùng.

Bên cạnh việc dọn app, còn nhiều thứ khác trên điện thoại cần dọn như SMS từ nhà mạng, hình ảnh trong thư viện từ mấy ứng dụng như Messenger tự động lưu trữ lại và mấy hình selfie nhìn thấy ghê.

3. Dọn dẹp email:

Trừ khi bạn là người rừng hay học sinh còn đang đi học, ai đã đi làm rồi cũng phải dùng đến email và mỗi sáng sớm đều phải bơi 50 sắc thế trong đường bơi email.

Làm thế nào để dọn dẹp email cho gọn thì có 8 vạn 4 ngàn 600 tips, khi quỡn tôi sẽ viết một bài chia sẻ cụ thể, hoặc bạn có thể tự tìm trên mạng.

Ở đây tôi đang muốn nói đến một thế lực hắc ám như một bà hàng xóm hách dịch nào đó, hay lựa lựa thời cơ chạy ngang qua nhà rồi thảy một bịch rác vào sân nhà ta. Đó là các email quảng cáo từ 500 anh em công ty chúng ta đã lỡ làng đăng ký thành viên hay đăng ký nhận newsletter của họ. Có nhiều người vào một số website hay bị dụ để lại email tải ebook hay nhận tin miễn phí, để rồi nhận được ebook hay tin miễn phí thiệt, nhưng từ lúc Tôn Ngộ Không nứt đá chui ra cách đây tám chục vạn năm tới giờ, mấy chế có thèm mở cái email người ta ra đọc đâu?

Một ngày quỡn rảnh, tôi ngồi xem một lượt các email quảng cáo mình nhận được, và tiến hành công cuộc unsubscribe hàng loạt những đơn vị mà mình không có nhu cầu nhận thông tin từ họ nữa. Quá nhiều thông tin mà thông tin không cần thiết cũng đủ làm rối tâm loạn trí mỗi ngày nơi công sở khi mở email lên.

Nhưng diệt thôi đừng tận diệt triệt để, hãy chừa lại đường sống cho những email từ các đơn vị mà bạn vẫn còn muốn tương tác hay nhận thông tin từ họ, hoặc nếu đang làm marketing thì nên để lại subscription từ những đơn vị viết email hay ho để học hỏi kinh nghiệm. Và cũng có mấy trang quỷ yêu không thể nào unsubscribe được nó thì cũng đừng rầu, cuộc sống mà.

4. Dọn dẹp Facebook:

Tới đây thì không có gì để nói nhiều, vì cũng có nhiều người đã quen làm việc này khi lâu lâu lại tiến hành một đợt thanh trừng bạn bè Facebook (nghe thấy ghê). Nếu có thanh trừng thì hãy làm trong yên lặng, xin đừng đăng status bố cáo để bạn bè u sầu không biết có bị nó unfriend hay không.

Cá nhân tôi không thích việc unfriend người khác sau khi đã kết bạn với họ, vì đã từng nhiều lần rơi vào cảm giác vào Facebook một người đã từng là bạn và thấy bị unfriend, lúc đó hay tự hỏi “Ta đã làm gì sai? Vì đẹp quá chăng?”

Muốn vậy, hãy uốn lưỡi 7 lần trước khi kết bạn với một ai đó (liên quan ghê). Như tôi có một nguyên tắc là chỉ kết bạn với ai đã từng gặp hay có biết nhau ngoài đời thực, hoặc phải đẹp xuất sắc mới chịu kết bạn, như vậy tự mình đã tạo bộ lọc để filter các đối tượng người dưng nước lã không quen không biết tự dưng đi add friend.

Dọn dẹp Facebook tôi muốn đề cập ở đây là unfriend (nếu đủ nhẫn tâm) hoặc unfollow những người bạn không thích sự hiện diện của họ trong đời sống ảo của bạn bởi vì hay phát ngôn ba láp ba xàm hoặc đăng những chuyện tiêu cực hoặc hay khoe mẽ hơn người, và unlike những fanpage bạn không muốn nhận thông tin, và xóa/ẩn đi những hình ảnh một thời dĩ vãng bạn không muốn ai đào mộ, và xóa mấy status phát ngôn nhảm nhảm một thời để một ngày nào đó bỗng dưng bạn nổi tiếng thì không bị dân tình bóc phốt. Ừa, chắc có ngày nổi tiếng.

Giống như dọn dẹp đồ đạc vật chất trong đời sống thực, rác trên mạng mỗi ngày tích tụ cũng sẽ càng nhiều hơn, nên ngoài việc phải để ý dọn dẹp hằng ngày thì bạn còn cần tổng vệ sinh định kỳ đời sống ảo sau 1, 3 hay 6 tháng. Có như vậy, thực và ảo mới cân bằng và tạo ra một môi trường sống lành mạnh để nuôi dưỡng một tâm hồn sạch sẽ, chứ không phải là tâm hồn có ghẻ và lác. Còn chỉ mới sống tối giản trong đời thực mà bỏ quên việc sống tối giản trên mạng, tâm trí bạn trong công việc và đời sống vẫn sẽ còn rối nùi như cục bùi nhùi rửa chén.

Chia sẻ:

Tác giả

Một người xem việc học là một niềm vui thú và có đam mê khám phá các quy luật hữu hình và siêu hình. Cực thích đọc sách và mê điện ảnh, cộng thêm tình yêu với việc viết lách là 3 niềm vui sống của Linh. "Nếu bạn muốn tỏa sáng ngày mai, bạn phải lấp lánh ngay từ hôm nay".

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: