Những ngày cuối tháng 10 vừa qua, bà con cả khắp ba miền Bắc – Trung – Nam đều oằn mình chống chọi với bão lũ và tình trạng xả lũ khiến mực nước dâng cao, gây ra ngập trên diện rộng. Những vùng quê trước đây vốn bình yên giờ cũng không còn bình yên nữa. Nhiều người già phải cảm thán rằng mấy chục năm rồi mới thấy lại một trận lụt lịch sử ghê hồn như vậy.
Quê mình ở Bình Thuận vốn là một dải đất có địa thế cao, thường mỗi khi miền Trung có bão lũ thì Bình Thuận ít khi bị ảnh hưởng mà quanh năm luôn bình yên thuận hòa trước gió bão. Vậy mà tối qua khi trận mưa ầm ầm trút xuống, nước sông từ các hồ lớn xả xuống như thác đổ khiến cho nhiều khu vực chìm trong biển nước. Lần đầu tiên mình mới chứng kiến cảnh mực nước ở con sông gần nhà dâng lên sát mép bờ kè, tàu thuyền nổi lên ngang với mặt đường, phải dùng nhiều dây thừng neo đậu chống trôi.
Ở quê ngoại mình, nước sông thậm chí dâng lên sát mặt cầu và nhấn chìm mấy căn nhà ven sông. Các khu vực phụ cận thì nước cũng dâng lên tới cổ hay tới đầu gối, điện cúp suốt cả đêm. Hầu như người dân đều không có kinh nghiệm chống lũ nên bị cô lập, thiếu thức ăn và nước uống, chỉ biết trông chờ giải cứu. Xem những bức ảnh chụp trên cao mới thấy cả một biển nước mênh mông, mà thoạt nhìn không khác gì sông nước miền Tây.
Mấy ngày này, khu vực miền Trung như Huế, Hội An, Đà Nẵng, Quảng Nam cũng tơi bời hoa lá khi đường phố biến thành sông. Đại Nội Huế, phố cổ Hội An ngập trong nước lụt và tan hoang khi nước rút xuống, để lại toàn bùn đất và tàn tích. Lên trên mạng mấy hôm này sẽ thấy đâu đâu cũng là nước, rồi cảnh bà con rồng rắn lũ lượt di dời, người trẻ cõng người già, người già ẵm bồng trẻ nhỏ chạy lũ.
Sáng nay, mình đọc được một bản tin ở Huế, 4 người chèo ghe đi mua ít thức ăn và sạc điện thoại trong dòng nước chảy xiết. Chẳng may ghe bị lật, lực lượng chức năng chỉ cứu được 2 người, còn 2 người mất tích. Đến chiều hôm sau là 30/10, thi thể hai cha con được tìm thấy, người cha vẫn ôm chặt đứa con trai nhỏ trong vòng tay. Trước đó, ở Đà Nẵng còn có vụ một nhóm bạn trẻ đang livestream cảnh nước lũ thì vô tình phát hiện một em bé bị nước cuốn trôi trên sông Hàn thật thương tâm.
Trong những ngày mưa bão, ngập lụt khắp nơi thế này, có 3 bài học nhỏ mình muốn nhắn gửi tới bạn đọc của Góc nhỏ Tà Lơn:
1. Học biết ơn
Nếu ở khoảnh khắc hiện tại bạn còn được bình an trong mùa mưa bão, ở trong cảnh chăn ấm nệm êm khô ráo và sạch sẽ, còn được bấm điện thoại hay xem máy tính để đọc bài viết này hay lên mạng theo dõi tình hình, bạn đã may mắn hơn rất nhiều người ngoài kia đang vật lộn đối phó với cảnh khổ mùa bão lũ.
Chỉ trong khoảng cách 15 cây số, tối qua bà chị họ nhắn tin cho mình lúc nửa đêm kể nhà chị bị cúp điện, nước ngập tới đầu gối mà trong nhà tối thui không có đèn cầy, điện thoại thì sắp hết pin và cả đêm gần như thức trắng. Ở quê đa số là nhà trệt, không có nhiều tầng như khu vực thành thị, nên nhiều nhà phải đục lỗ mái tôn hay mái ngói để trèo lên nóc nhà co ro tránh lũ.
Đôi khi những chuyện tưởng chừng như rất bình thường như có một chỗ êm ấm để ngủ, có cơm ăn đủ ngày ba bữa, sáng thức dậy thấy mình còn sống và còn thở đã là một phước lành rất lớn rồi. Bởi vậy, mỗi ngày mình đều đảnh lễ trước bàn thờ để cảm ơn ông Trời đã cho mình một ngày bình an, đều đặn như vậy trong suốt một thời gian dài để bày tỏ lòng biết ơn.
2. Học bỏ bớt
Thử tưởng tượng, nếu bạn rơi vào hoàn cảnh của những đồng bào gặp nạn bão lũ, chỉ trong một đêm mà nước dâng lên ngập tới nóc nhà thì lúc đó những món tài sản, đồ đạc trong nhà có còn quan trọng với bạn lắm không?
Một chủ homestay ở Huế vừa mới khai trương căn homestay cách đây một tháng, đổ vào đó tất cả vốn liếng mà anh và người bạn dành dụm bấy lâu, cũng như vay mượn từ rất nhiều nguồn. Khi lũ tràn về, homestay chìm trong biển nước. Những đồ đạc nặng như giường, tủ, sofa không bê lên cao được nên đã ngập nước hết. Đặc biệt, có một chiếc sofa trắng giá hơn chục triệu đồng mà anh tâm đắc cũng bị ngập và hư hỏng nặng.
Thực sự là khi rơi vào tình thế sinh tử như vậy, hầu hết chúng ta đều ưu tiên cho tính mạng của mình trước hết, chứ không phải là tài sản vật chất. Khi hiểu được như vậy thì ta mới thấy con người sinh ra với hai bàn tay trắng thì ra đi cũng với hai bàn tay trắng. Cái đi cùng ta cho tới cuối đời chỉ có linh hồn – kèm theo nghiệp và phước của mình – chứ không phải là tiền tài, danh vọng, địa vị xã hội,… mà ta tích lũy trên hành trình đó. Ai hiểu được điều này thì bớt ôm chấp, tích chứa cho đầy, chỉ làm hành lý cuộc đời của mình thêm nặng gánh mà thôi.
3. Học cách sống đẹp lòng Trời
Khi rơi vào cảnh khổ tận cam lai, bất lực trước thiên tai, con người ta mới biết cầu cứu tới ông Trời và niệm đủ thứ mọi danh hiệu các vị Phật, Bồ tát, Chúa xin cứu vớt. Nhưng lúc bình thường, quanh năm suốt tháng họ bận sống cuộc đời mình, đâu có biết thờ kính Trời Phật, Thánh Thần, đâu có tu tập hay dành thời gian học đạo, vậy sao có thể lọt vào mắt xanh của thần linh được?
Có một sự thật trong đời sống mà không nhiều người dám thẳng thắn nhìn nhận, đó là con người ta suốt ngày cầu hòa bình thế giới, cầu quốc thái dân an, cầu mưa thuận gió hòa suốt mấy ngàn năm qua nhưng những lời cầu nguyện đó mãi không bao giờ thành hiện thực. Thế giới vẫn chiến tranh liên miên, quốc gia nào cũng có thiên tai, địa ách hành khổ sở đủ đường. Có biết bao nhiêu đại lễ được các vị chức sắc tôn giáo chủ trì cầu nguyện như vậy, nhưng rồi lời cầu xin của họ không động lòng được ông Trời.
Không phải Trời cao không có mắt, không thấu hiểu nỗi khổ thế nhân, mà bản thân con người cần phải xem lại mình trước hết. Đâu phải tổ chức một cái lễ rình rang, cúng một con heo quay, nải chuối, chén chè thì cầu gì cũng được chứng, bởi vì đó chỉ là hình thức bề ngoài. Muốn được Trời thương xót và cứu độ thì mỗi người đều phải biết tu dưỡng bản thân, biết thờ kính ông Trời và các đấng thần linh, phải sống sao cho đẹp lòng Trời thì cuộc đời mới được bình an trước giông bão.
***
Khi nào con người vẫn chưa nhận ra những bài học này thì những gì đã qua vẫn sẽ lặp đi lặp lại ngày càng khốc liệt hơn. Mong rằng bạn đọc hãy quay vào bên trong và bắt đầu thay đổi bản thân từ những điều đơn giản như trên.
Nếu bạn cảm thấy bài viết này hữu ích, bạn có thể ủng hộ tác giả qua chương trình Bạn đồng hành hoặc tại đây.
Quả thực năm nay rất lạ khi cả Bắc Trung Nam đều mưa lụt khá nặng nề. Thậm chí vừa rồi đi Cà Mau anh cũng thấy mưa ngập rất nhiều.
Sự phát triển quá nhanh khiến cho sự đánh đổi cũng quá lớn