Khi tìm kiếm những bộ phim tư liệu về cuộc đời của danh họa Vincent Van Gogh cho bài viết “Chuyện của Tiểu Dũng: Đi tìm Van Gogh“, mình tình cờ tìm thấy bộ phim The Boys of St. Vincent (Những cậu bé ở trại trẻ mồ côi St. Vincent) được Canada sản xuất vào năm 1992. Điều khiến mình phải khựng lại là chiếc poster hết sức ấn tượng mô tả cảnh một tu sĩ đang ôm hôn và cởi nút áo của một bé trai, kèm theo dòng giới thiệu đây là bộ phim được làm dựa trên một câu chuyện có thật tại một cô nhi viện do Giáo hội Công giáo quản lý ở Canada.
Ở thời điểm năm 2026, nếu bạn có theo dõi tin tức trên mạng, không hiếm gì các vụ tu sĩ bên Phật giáo hay Thiên Chúa giáo lạm dụng tình dục trẻ em. Nhưng ở bối cảnh đầu thập niên 90, đó quả thực là một tin tức gây sốc cho công chúng. Bởi lẽ trong nhiều thập niên, các tu sĩ và giáo sĩ thường được xem là những người có đạo đức, đáng kính và có trách nhiệm chăm sóc trẻ em. The Boys of St. Vincent đã tái hiện sống động câu chuyện có thật về vụ bê bối lạm dụng trẻ em tại trại trẻ mồ côi Mount Cashel ở St. John’s, tỉnh Newfoundland, Canada. Phim gồm có hai phần: Phần 1 là thời điểm năm 1970 lúc mới xảy ra vụ việc, còn phần 2 là giai đoạn 15 năm sau khi vụ án cũ được lật lại.
Danh tính của các nhân vật trong phim tuy đã được thay đổi nhưng nguyên mẫu câu chuyện và diễn biến sự việc đều dựa trên sự kiện đã xảy ra trong thực tế.
Tâm sự của Kevin
Phim bắt đầu từ góc nhìn của cậu bé Kevin, một bé trai xinh xắn, dễ thương sinh sống ở trại trẻ mồ côi St. Vincent, nằm dưới sự quản lý của các tu sĩ dòng Christian Brother mà Peter Lavin là người đứng đầu. Ở trại trẻ, Kevin được mệnh danh là “bé cưng” của tu huynh Lavin, bởi em là người được anh chấm chọn phụ việc cho mình và cũng được anh ưu ái quan tâm hơn so với những đứa trẻ khác. Tuy nhiên, mỗi khi được tu huynh Lavin gọi vào văn phòng riêng, Kevin lại tỏ ra sợ hãi. Đỉnh điểm là vào một dịp Giáng sinh nọ, khi nghe nói tu huynh Lavin gọi mình lên văn phòng, Kevin đã bỏ trốn ra khỏi trại trẻ và sau đó bị cảnh sát bắt lại, giao về cho Lavin.
Đến đây, sự thật về nỗi sợ của Kevin mới được tiết lộ. Đằng sau cánh cửa văn phòng đóng kín, tu huynh Lavin có những cử chỉ hết sức thân mật với Kevin như ôm ấp, hôn hít, thậm chí cởi đồ em ra… với lý do tu huynh cũng thương em y như mẹ em. Khi Kevin phản kháng và đẩy tu huynh Lavin ra, anh tức giận và đánh em một trận bằng dây nịt thừa sống thiếu chết, khiến Kevin bị ốm nặng nằm liệt giường suốt mấy ngày. Một người thợ thường xuyên lui tới trại trẻ để sửa chữa đồ đạc và thân thiết với Kevin đã phát hiện ra chuyện bất thường này nên mới cõng em đi tới bệnh viện khám. Bất ngờ thay, khi tu huynh Lavin biết chuyện, người thợ này đã bị cho nghỉ việc ngay và luôn.
Từ sự sợ sệt bất thường trong mắt Kevin và những manh mối ghép nối qua những đứa trẻ khác, người thợ mới biết được một sự thật chấn động là những bé trai ở trại trẻ thường xuyên bị các tu huynh lạm dụng tình dục và bạo hành thể chất trong suốt thời gian dài. Phẫn nộ trước thực trạng đó, anh quyết định đi tố cáo cảnh sát và sau đó cảnh sát vào cuộc điều tra, mời từng em ở trại trẻ đến đồn phỏng vấn, lấy lời khai. Tưởng chừng mọi chuyện đã được giải quyết vào thời điểm đó thì đáng buồn thay, giới chức giáo hội, cảnh sát và chính quyền đã bịt miệng, che giấu sự thật, chuyển các tu sĩ có hành vi sai trái đi nơi khác thay vì xử lý.
Và khi những tu sĩ khác vào thay thế vị trí, tình trạng đó tiếp tục lặp lại, nhưng lần này không có ai đứng ra tố cáo hay bảo vệ những đứa trẻ đó nữa. Ngay cả viên cảnh sát theo đuổi vụ việc này cũng bị đình chỉ công tác, bị cấp trên ra lệnh không được phép điều tra tiếp, thậm chí phải sửa lại báo cáo theo hướng loại bỏ hết những vụ việc lạm dụng tình dục ở trại trẻ. Anh hứa sẽ bảo vệ Kevin tới cùng nhưng cuối cùng chính anh cũng bị trại trẻ St. Vincent lừa rằng Kevin đã được chuyển tới trại trẻ khác, trong khi em vẫn còn sống ngay tại đó trong suốt thời gian dài. Mãi đến 15 năm sau, vụ việc năm xưa mới được mở lại điều tra công khai và các nạn nhân lúc này đã trưởng thành mới ra trước tòa làm nhân chứng.
Những tổn thương không thể chữa lành
Trong vụ việc 15 năm trước, tu huynh Peter Lavin cùng một số tu sĩ khác trong ban quản lý trại trẻ không bị truy cứu trách nhiệm mà chỉ được thuyên chuyển sang cơ sở khác. Sau đó, Lavin đã hoàn tục và lập gia đình, sinh được hai cậu con trai kháu khỉnh, trở thành một người chồng, người cha có một công việc ổn định và một mái nhà hạnh phúc. Trái lại, những cậu bé từng bị họ lạm dụng tình dục thì trưởng thành trong đau khổ, vì những tổn thương quá lớn từ thời thơ ấu mãi mãi không bao giờ được chữa lành. Cậu bé Kevin ngày nào giờ đã trở thành một chàng thanh niên sống khép kín và thường gặp ác mộng mỗi đêm. Khi nghe ai đó nhắc lại thời ở trại trẻ, cậu lập tức hoảng sợ và bỏ đi vì không muốn đối diện với quá khứ kinh hãi đó.
Steven, cậu bạn thân của Kevin, trở thành một người sống buông thả, sa đà vào nghiện ngập. Năm xưa, anh trai của Steven khi đủ tuổi trưởng thành đã rời khỏi trại trẻ trước và hứa với em trai nhất định sẽ quay lại đón cậu. Đáng buồn thay, lời hứa đó mãi mãi không bao giờ thực hiện. Chỉ đến khi vụ án cũ được lật lại và các nhân chứng được tòa án triệu tập, Steven mới gặp lại người anh trai ruột của mình sau 15 năm dài đằng đẵng. Anh trai của Steven giờ đã lập gia đình, sinh con, có một cuộc sống hạnh phúc, nhưng cuộc sống đó lại không có Steven. Khi Steven phải ra trước tòa làm chứng, luật sư bào chữa tiết lộ rằng Steven từng lạm dụng những bé trai mới 7 tuổi vào năm cậu 16 tuổi. Việc quá khứ đen tối này bị phơi bày khiến Steven suy sụp hoàn toàn. Sau đó, Steven tự kết liễu đời mình khi chích thuốc quá liều.
Cái chết của Steven là một bước ngoặt quan trọng khiến cho Kevin nhận ra rằng mình không thể tiếp tục im lặng và quyết định đứng ra làm chứng chống lại Peter Lavin. Trong suốt nhiều năm, Kevin luôn trốn tránh quá khứ nhưng chứng kiến cái chết của người bạn, cậu đã thay đổi quyết định chỉ sau một đêm. Câu chuyện của Kevin hay Steven đều là minh chứng sống cho thấy sang chấn tâm lý do lạm dụng tình dục có thể để lại những hậu quả kéo dài nhiều năm. Steven vừa là nạn nhân bị lạm dụng khi còn nhỏ, vừa trở thành người gây tổn hại cho những đứa trẻ khác. Cuối cùng, người bị tổn thương lại đi làm tổn thương người khác. Và việc Steven sa vào con đường nghiện ngập có lẽ cũng là một hình thức trốn chạy nỗi đau thực tại.
Bộ phim kết lại bằng việc tu huynh Peter Lavin phải đối mặt với án tù và vợ con anh cũng chính thức từ mặt, rời bỏ anh ra đi. Ngoài đời thực, những tu sĩ trong vụ bê bối tại trại trẻ mồ côi Mount Cashel ở Canada đã phải đối mặt với các vụ truy tố hình sự, án tù và những vụ kiện dân sự kéo dài. Tuy nhiên, công lý đến rất muộn: Những tố cáo đầu tiên đã xuất hiện từ thập niên 1970, nhưng phải đến cuối thập niên 1980, vụ việc mới được điều tra lại trên quy mô lớn. Điều gây phẫn nộ cho công chúng không chỉ là những hành vi xâm hại, mà còn là việc các tố cáo đã xuất hiện từ năm 1975 nhưng cuộc điều tra khi ấy bị bưng bít cho tới tận 15 năm sau. Đó cũng là bối cảnh lịch sử khiến The Boys of St. Vincent trở nên đặc biệt đau lòng. Những đứa trẻ không chỉ bị tổn thương bởi người được giao nhiệm vụ chăm sóc mình, mà còn phải chờ đợi nhiều năm mới có cơ hội được lắng nghe và đòi công lý.
***
Vào năm 2021, Ủy ban Độc lập về Lạm dụng Tình dục trong Giáo hội Pháp (CIASE) ước tính khoảng 330.000 trẻ vị thành niên bị xâm hại tình dục trong các tổ chức liên quan đến Giáo hội Pháp (1950–2020), trong đó 216.000 người bị giáo sĩ, tu sĩ xâm hại. Các giám mục phải quỳ gối sám hối tại Lourdes và cam kết bán tài sản để bồi thường. Tính đến tháng 9/2026, Cơ quan Độc lập Quốc gia về Công nhận và Sửa sai (INIRR) đã tiếp nhận kỷ lục gần 2.000 hồ sơ. Chỉ cần tìm kiếm vài từ khóa liên quan về vấn nạn lạm dụng tình dục trong nhà thờ Công giáo, bạn sẽ thấy hàng loạt vụ việc nghiêm trọng được xét xử trong 50 năm trở lại đây.
Bạn có biết, các tu huynh thuộc dòng Christian Brothers không được phép kết hôn khi còn là thành viên đã khấn dòng. Họ tự nguyện sống độc thân và giữ lời khấn khiết tịnh, cùng với lời khấn khó nghèo và vâng phục. Trong bộ phim The Boys of St. Vincent, các tu huynh đều là những thanh niên trẻ tuổi sống trong một môi trường toàn nam giới. Để giải tỏa nhu cầu sinh lý của mình, các tu huynh đã lạm dụng những đứa trẻ mồ côi mới lớn trong trại trẻ, nhất là những em không có người thân nên cuối tuần hay dịp nghỉ lễ không có nơi để trở về, chỉ ở một mình lủi thủi trong trại trẻ.
Những phân cảnh được tái hiện trong một bộ phim được thực hiện năm 1992 có thể làm một số khán giả sốc nặng vì tính nhạy cảm. Nhưng hãy nhớ rằng đây không phải là chuyện hư cấu và thực tế vẫn còn đầy rẫy những câu chuyện bi thương như vậy ở trong những góc khuất chưa được hé lộ với công chúng.
Bài đọc thêm:
– Suy ngẫm về vấn đề ái dục của người tu
Nếu bạn cảm thấy bài viết này hữu ích, bạn có thể ủng hộ tác giả qua chương trình Bạn đồng hành hoặc tại đây.
