Tiểu Yêu Quái Núi Lãng Lãng (2025): Hành trình của những kẻ vô danh

Được ra rạp vào tháng 8/2025, chỉ sau vài tuần công chiếu, bộ phim hoạt hình Tiểu Yêu Quái Núi Lãng Lãng đã trở thành một hiện tượng phòng vé bên Trung Quốc và được nhắc đến khắp nơi trên mạng xã hội vì câu chuyện chạm tới trái tim của nhiều khán giả: cuộc đời của những người vô danh. Với lối tiếp cận “bình cũ rượu mới”, bộ phim sử dụng chất liệu từ câu chuyện Tây Du Ký kinh điển, nhưng đặt ra một câu hỏi đầy trăn trở: Trong khi các anh hùng đang trên đường làm nên lịch sử, những sinh vật khác trong thế giới đó đang sống cuộc đời ra sao?

Tiểu Yêu Quái Núi Lãng Lãng là phiên bản điện ảnh mở rộng của tập phim ngắn Mùa Hè Của Tiểu Yêu Quái, nằm trong series Trung Quốc Kỳ Đàm ra mắt vào năm 2023. Tập phim ngắn này từng làm mưa làm gió ở thời điểm công chiếu, từ đó được đạo diễn kiêm biên kịch Vu Thủy cùng giám chế Trần Liêu Vũ của Hãng phim Thượng Hải tiếp tục phát triển và sáng tạo ra một tác phẩm độc lập. Bộ phim không phải là phần tiền truyện hay hậu truyện của Tây Du Ký, mà là dòng chảy song song với câu chuyện chính, tập trung vào cuộc đời của những “diễn viên quần chúng”.

Thân phận của những kẻ vô danh

Lúc bé xem Tây Du Ký, đa số chúng ta đều tập trung vào câu chuyện của bốn thầy trò Đường Tăng. Trong phim, những con tiểu yêu cấp thấp chỉ là những nhân vật phụ mờ nhạt, không khác gì những diễn viên quần chúng đóng vai thường dân ngoài đường ngoài chợ ở những bộ phim cổ trang. Lần đầu tiên trên màn ảnh, có một bộ phim khai thác về đề tài Tây Du Ký ở một góc độ hết sức độc đáo: xoay ống kính về phía các tiểu yêu trên núi Lãng Lãng để bọn chúng kể câu chuyện của riêng mình, còn bốn thầy trò Đường Tăng thì hoàn toàn mờ nhạt.

Chuyện phim xoay quanh bốn nhân vật chính có tính cách hoàn toàn trái ngược với bốn thầy trò Đường Tăng nguyên bản: một chú lợn tinh có chủ kiến riêng – khác với Trư Bát Giới ba phải, một chú cóc tinh nhí nhố, hay càm ràm – khác với Đường Tăng điềm đạm, một chú chồn tinh thích nói nhiều – khác với Sa Tăng thường im lặng, một chú khỉ đột tinh hướng nội, mắc hội chứng sợ xã hội – khác với Tôn Ngộ Không hoạt bát, quảng giao. Từ một tình huống bất đắc dĩ mà cả bốn rổ rá cạp lại với nhau thành hội bàn đào hết sức tấu hề.

Lợn tinh với cóc tinh vốn là đôi bạn thân làm tiểu yêu quái ở núi Lãng Lãng dưới trướng Đại Vương Động, nhưng thân phận cả hai có sự khác biệt: cóc tinh là tiểu yêu được vô biên chế chính thức, còn lợn tinh đã thử việc ba năm rồi mà vẫn chưa được nhận vào. Trong một lần bất cẩn, cả hai làm cho Sơn Đại Vương nổi giận nên bị truy sát, phải bỏ chạy khỏi núi Lãng Lãng. Khi con đường làm công ăn lương bị đóng sập lại ngay trước mắt, lợn tinh mới đưa ra một quyết định khởi nghiệp hết sức táo bạo: đóng giả bốn thầy trò Đường Tăng để tới Thiên Trúc thỉnh kinh trước họ.

Tại sao bốn con tiểu yêu này lại muốn thỉnh kinh? Chúng nghĩ hết sức đơn giản, mang thân phận tiểu yêu thấp bé ở đâu cũng không được coi trọng, tới cả loài người cũng bắt nạt chúng, chỉ cần một chút sơ sẩy là oan mạng liền vì mạng bọn tiểu yêu cũng chỉ như cỏ rác bên đường. Cho nên chúng ủ mưu phải thỉnh kinh thành Phật thì được trường sinh bất tử và đắc được địa vị cao hơn, được chúng sanh khắp tam giới tôn trọng cung kính. Thế là, lợn tinh và cóc tinh mới đi tìm hai nhân vật còn lại để đóng giả bốn thầy trò Đường Tăng, dù cho chúng cũng không biết mặt mũi của bốn thầy trò trong thực tế ra sao.

Tiểu yêu vượt ngàn chông gai

Hành trình thỉnh kinh của bốn con tiểu yêu quái núi Lãng Lãng thực ra bắt đầu lúc câu chuyện Tây Du Ký đã gần vào hồi kết, tức chỉ còn vài kiếp nạn nữa là bốn thầy trò Đường Tăng sẽ tới được Thiên Trúc. Bọn tiểu yêu này cũng ma lanh khi biết được thông tin lịch trình này và chạy tới trước những địa điểm tiếp theo. Có điều bốn thầy trò Đường Tăng thực sự thì pháp lực đầy mình, còn bọn tiểu yêu núi Lãng Lãng một miếng võ công cũng không có chứ đừng nói gì tới pháp lực. Chính điều này đẩy bọn chúng vào những tình huống dở khóc dở cười mỗi khi đối mặt với bọn yêu quái thứ thiệt.

Trong kiếp nạn cuối cùng khi đối mặt với Hoàng Mi, một con yêu quái thứ dữ có pháp lực cao thâm, trò giả dạng của bốn con tiểu yêu nhanh chóng bị lật tẩy và chúng bị Hoàng Mi cười vào mặt: “Các ngươi tưởng rằng, ai cũng có thể đi lấy được kinh sao?”. Hoàng Mi chế nhạo việc thỉnh kinh không phải ai cũng làm được. Tôn Ngộ Không và Như Lai Phật Tổ là người quen cũ từ 500 năm trước, Trư Bát Giới và Sa Tăng vốn là thần tiên trên trời lịch kiếp, còn Đường Tăng là ngự đệ của vua đường và là Kim Thiền Tử – đệ tử thứ hai của Phật Tổ chuyển thế.

Câu nói của Hoàng Mi như một cú tát nước lạnh thẳng thừng vào bọn tiểu yêu để chúng phải đối mặt với hiện thực phũ phàng: Không phải ai cũng có thể đi thỉnh kinh được, mà bốn thầy trò Đường Tăng là người có thân phận, có địa vị, có thiên mệnh và là người được chọn lựa cho sứ mệnh này. Còn bốn con tiểu yêu này là ai cơ chứ? Chúng chỉ là những tiểu yêu cấp thấp, vô danh tiểu tốt ở núi Lãng Lãng, là những kẻ ngoài cuộc đứng bên lề. Ước mơ khởi nghiệp đi thỉnh kinh của chúng và khát vọng về sự hoán đổi thân phận bỗng chốc vỡ mộng và bể nát tan tành.

Nhưng chính trong lúc tuyệt vọng cùng cực nhất, mầm thiện tính bên trong chúng lại trỗi dậy mạnh mẽ khi chứng kiến những đứa trẻ vô tội bị động Hoàng Mi bắt cóc cũng như khi phải đối diện với sự sống chết của chính mình và đồng đội. Khỉ đột tinh khù khờ cũng phải thốt lên rằng: Nếu thấy chết không cứu, đi lấy kinh còn có ý nghĩa gì cơ chứ?”. Thế là cả bọn quyết dốc hết sức sống mái với Hoàng Mi trong trận đại chiến cuối cùng, chấp nhận mất hết tu vi để cứu thoát bọn trẻ con và kết cục trở lại nguyên hình là con lợn, con cóc, con chồn và con khỉ đột.

Núi Lãng Lãng mà chúng ta đang sống

Sở dĩ bộ phim Tiểu Yêu Quái Núi Lãng Lãng chạm tới nhiều người là vì nó phản ánh rất chân thực hiện trạng xã hội. Thông qua thế giới giả tưởng, bộ phim kể câu chuyện công sở bằng hình ảnh yêu giới, nói về thân phận của những người lao động vô danh thấp bé phục vụ cho giới tư bản quyền lực. Núi Lãng Lãng chính là hình ảnh ẩn dụ cho thế giới công sở mà nhiều người trong số chúng ta đang sống, còn bốn nhân vật lợn tinh, cóc tinh, chồn tinh và khỉ đột tinh là đại diện tiêu biểu cho những thường dân trong thế giới ấy.

Lợn tinh là hiện thân của những người có hoài bão lớn, không bao giờ cam chịu một cuộc đời được an bài theo lề lối xã hội. Trái lại, cóc tinh lại tiêu biểu cho mẫu người thích an phận, chỉ muốn an ổn làm tốt công việc của mình. Trong phim có một chi tiết đắt giá là cóc tinh rất trân quý tấm thẻ nhân viên của Đại Vương Động, nó không nỡ vứt đi dù đã bị đuổi khỏi động, bởi tấm thẻ cho nó cảm giác an toàn về một công việc ổn định. Chồn tinh đại diện cho kiểu người láu cá và cơ hội, miệng lưỡi lúc nào cũng tía lia nhưng làm thì không được bao nhiêu. Còn khỉ đột tinh là tiêu biểu cho mẫu người hướng nội, có sức mạnh tiềm ẩn và trái tim nhân hậu, nhưng lại bị nỗi sợ xã hội kìm hãm.

Núi Lãng Lãng hay bất kỳ sơn động nào chính là mô hình thu nhỏ của các tập đoàn, công ty mà đứng trên đỉnh kim tự tháp quyền lực là Đại vương đầu sỏ, kế đến là những tên thủ lĩnh yêu quái, rồi cuối cùng ở tầng đáy mới là bọn tiểu yêu thấp cổ bé họng. Phim có cài cắm khá nhiều tình tiết châm biếm sâu cay hiện thực nơi công sở, chẳng hạn chuyện lợn tinh và cóc tinh bị Đại Vương khiển trách nặng nề chỉ vì cọ cái nồi quá sạch – khi bạn làm việc quá hiệu quả thì bị coi là phá vỡ quy chuẩn và tự gây phiền phức cho mình.

Hay chi tiết chú gà trống họa sĩ vẽ chân dung bốn thầy trò Đường Tăng cho bọn tiểu yêu bắt chước, bản đầu tiên vẽ giống nhất thì bị chúng chê không giống và bắt sửa đi sửa lại, cuối cùng lại chọn ra một bản trớt quớt. Mặc dù gà trống ta rất bực mình, nhưng trước ma lực thóc gạo trả công ngay trước mắt thì cũng phải cúi đầu chạy theo những yêu cầu hết sức vô lý của khách hàng và bị deadline dí sấp mặt. Đó cũng là cảnh thường thấy của kiếp trâu ngựa nơi công sở.

Có thể nói Tiểu Yêu Quái Núi Lãng Lãng là câu chuyện về ước mơ và sự vỡ mộng của những người hết sức bình thường trong xã hội. Nhưng cái sâu sắc của bộ phim nằm ở thông điệp tôn vinh những người đã dũng cảm bắt đầu một hành trình mới. Dẫu chúng ta chỉ là những kẻ vô danh bên lề xã hội, không phải những người được chọn để làm nên lịch sử, thì ta vẫn có quyền khát khao mơ ước, dấn thân đi theo lý tưởng và trở thành nhân vật chính trong câu chuyện cuộc đời mình.

Kết cục của bốn con tiểu yêu là một thất bại thảm hại, chúng không thỉnh được chân kinh, cũng không đắc đạo thành Phật, mà còn bị mất hết tu vi hiện nguyên hình trở lại là những con vật bình thường. Mặc dù chúng không được phong thần trên thiên đình, nhưng sự hi sinh của chúng đã được những người dân bình thường biết ơn và lập miếu thờ, trên đó có khắc dòng chữ: “Ơn bắt nguồn từ ý nghĩ thiện, Đức đến từ tấm lòng tốt”.

Trong cuộc đời này, có thể mãi mãi chúng ta chỉ là những người vô danh (nobody) không được xã hội biết đến, nhưng chúng ta có thể là ai đó (somebody) trong trái tim người khác qua những gì mà ta đã làm cho họ. Tên bộ phim Tiểu Yêu Quái Núi Lãng Lãng trong tiếng Anh cũng là Nobody, một cái tựa ngắn gọn nhưng để lại rất nhiều điều đáng để ta suy ngẫm.

Nếu bạn cảm thấy bài viết này hữu ích, bạn có thể ủng hộ tác giả qua chương trình Bạn đồng hành hoặc tại đây.